Otvoreno pismo Medijske asocijacije Jugoistočne Evrope predsjednicima Tusku, Tajaniju i Junkeru – osnovati ekspertsko tijelo Evropske Unije za monitoring medijskih sloboda na Zapadnom Balkanu

Medijska asocijacija Jugoistočne Evrope, uputila je danas, na Svjetski dan slobode medija, otvoreno pismo predsjednicima Evropskog savjeta Donaldu Tusku, Evropskog parlamenta Antoniu Tajaniju i Evropske komisije Žan-Klod Junkeru, kojim se traži osnivanje posebnog, ekspertskog ad-hoc radnog tijela Evropske unije koje bi kontinuirano pratilo stanje medijskih sloboda u zemljama Zapadnog Balkana.

Ovakvo radno tijelo, čije osnivanje predlaže Medijska asocijacija Jugoistočne Evrope, pratilo bi ključne segmente u oblasti slobode medija – rasvjetljavanje slučajeva napada i prijetnji na novinare i medije, razne vrste političkih i administrativnih pritisaka na medije kao i državnu pomoć i otvoreno i prikriveno finansiranje određenih privatnih medija iz javnih fondova koje ugrožava medijsko tržište i kreira nepovoljne uslove za rad nezavisnih i profesionalnih medija.

Inicijativa da Evropska unija osnuje radno tijelo koje bi detaljno pratilo razvoj situacije u oblasti slobode medija na Zapadnom Balkanu proizišlo je iz stavova same Evropske unije – u Kredibilnoj perspektivi za proširenje koju je EU objavila u februaru ove godine navodi se da je potrebno staviti poseban fokus na očuvanje slobode izražavanja i nezavisnosti medija kao stuba demokratije.

Takođe, u aprilu ove godine, prilikom predstavljanja izvještaja o napretku za zemlje Zapadnog Balkana, EU je navela da postoji ozbiljno nazadovanje u oblasti slobode izražavanja i nezavisnosti medija u nekim zemljama, dok je u drugim u najboljem slučaju ostvaren samo ograničen napredak. Evropska unija je takođe, sama potencirala probleme prijetnji i napada na novinare i spore istrage tih slučajeva, kao i netransparentno finansiranje medija javnim sredstvima. Zbog svega toga, EU je navela da vlade zemalja regiona moraju da preduzmu hitne i konkretne korake da unaprijede postojeći pravni okvir za slobodu izražavanja te da unaprijede ukupno stanje u oblasti medijskih sloboda.

Zbog činjenice da je sama Evropska unija prepoznala nedostatak medijskih sloboda u svim zemljama Zapadnog Balkana kao jedan od ključnih problema, odnosno prioriteta za unapređenje u narednom periodu, Medijska asocijacija Jugoistočne Evrope se obratila predsjednicima tri ključne evropske institucije – Savjeta, Parlamenta i Komisije i zatražila preduzimanje konkretnih koraka na nivou EU u tom pravcu.

Ukazali smo čelnim ljudima Evropske unije na to da su njihovi izvještaji o napretku zemalja regiona i razni drugi formalni i neformalni oblici izvještavanja, kao što su non-pejperi, od neprocjenjive vrijednosti za ocjene napretka svih zemalja u oblasti slobode medija. Međutim, smatramo da je potrebno otići korak dalje i kreirati ekspertsko tijelo koje bi kontinuirano pratilo stanje u oblasti slobode medija na Zapadnom Balkanu i koje bi bilo u stanju da promptno reaguje kad god za tim postoji potreba, ne čekajući objave formalnih ili neformalnih izvještaja. Takođe, takvo tijelo bi pomoglo i samoj Evropskoj uniji da stvori još detaljniju sliku o stanju slobode medija u regionu i da definiše širi spektar konkretnih preporuka za unapređenje.

Želimo da vjerujemo da će gospoda Tusk, Tajani i Junker imati razumijevanja za ovakvu inicijativu Medijske asocijacije Jugoistočne Evrope te da će se lično založiti za stvaranje još jačeg institucionalnog okvira za monitoring medijskih sloboda u Jugoistočnoj Evropi i na taj način pomoći da se u svim zemljama regiona stvore uslovi za nesmetan rad slobodnih, nezavisnih i profesionalnih medija.

Otvoreno pismo koje je upućeno trojici predsjednika nalazi se u prilogu saopštenja.

Vuk Maraš
Izvršni direktor